Rugpijn en werk.
Blijf actief, herstel sneller.
Laatst bijgewerkt Bronnen gecheckt
Hoe deze pagina is geschrevenWereldwijd is rugpijn de nummer één reden dat mensen beperkt raken in wat ze kunnen doen, en op je werk merk je dat als eerste (Hartvigsen e.a., Lancet 2018). Blijven werken, eventueel met aangepast werk, wordt aangeraden (NICE). Zit je thuis, pak je werk dan geleidelijk weer op, met hulp van de bedrijfsarts (NHG). Actief blijven, ook op het werk, is een van de beste dingen die je kunt doen voor je herstel.
Al het verzuim
3%
Van de werknemers die verzuimden, noemde 3% rugklachten als reden voor hun laatste ziekmelding. Griep en verkoudheid stonden bovenaan, daarna psychische klachten en burn-out met 5% (CBS en TNO, 2022).
Langdurig verzuim, mannen
26%
Bij mensen die langer dan zes weken thuis zitten, waren klachten aan spieren, botten en gewrichten de oorzaak bij 25,8% van de mannen en 15,2% van de vrouwen (VZinfo, cijfers 2023). Dat verschil is waar deze pagina over gaat. Rugpijn is een bescheiden reden voor een dagje thuis. Klachten aan spieren en gewrichten, waar rugpijn onder valt, zijn een grote reden om maanden uit de running te zijn.
Kantoorwerk
Bewegingsvariatie is belangrijker dan perfecte ergonomie
Er bestaat geen “perfecte zithouding”. Het probleem is niet hoe je zit, maar dat je te lang zit. De beste houding is de volgende houding. Wissel regelmatig af tussen zitten, staan en bewegen.
Praktische tips
Sta elk half uur even op (zet een timer)
Gebruik een zit-sta bureau als dat beschikbaar is
Loop tijdens telefoongesprekken
Neem de trap in plaats van de lift
Doe micro-pauzes met lichte rekoefeningen
Probeer het ritme
Timer-tip: zet een timer op 30 minuten. Gaat hij af, wissel dan van houding of loop even rond. De wissel telt, niet de perfecte houding.
Fysiek werk
Geleidelijke terugkeer naar volledig werk
Pak je werk geleidelijk weer op, samen met je werkgever en de bedrijfsarts (NHG). Begin met aangepaste taken en bouw op naar je volledige werkzaamheden.
Opbouwstrategie
Week 1
50% belasting
Vermijd zwaar tillen.
Week 2
75% belasting
Geleidelijk zwaardere taken.
Week 3-4
Volledige belasting
Met bewust pauzebeleid.
Dit is een voorbeeld. De bedrijfsarts maakt met jou een plan dat bij je werk past. Bouw geleidelijk kracht op.
Werkontevredenheid als risicofactor
Werkontevredenheid hangt samen met chronische rugpijn en langdurig ziekteverzuim. Mensen die ontevreden zijn op hun werk, weinig autonomie ervaren, zich niet gesteund voelen door collega's, of een hoge werkdruk met weinig controle hebben, lopen meer risico op aanhoudende pijn.
Risicofactoren op het werk
- Hoge werkdruk met weinig controle
- Slechte relatie met leidinggevende
- Weinig sociale steun van collega's
- Monotoon of onbevredigend werk
- Overtuiging dat werken schadelijk is voor je rug
Je rechten in Nederland
Ziektewet en loondoorbetaling
Bij ziekte door rugpijn betaalt je werkgever 2 jaar lang minimaal 70% van je salaris (eerste jaar vaak 100%). Je bent niet verplicht te vertellen wat je mankeert, alleen dat je ziek bent en wat je wel/niet kunt doen.
Bedrijfsarts
De bedrijfsarts beoordeelt je belastbaarheid en adviseert over re-integratie. Je hebt recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts. De bedrijfsarts heeft beroepsgeheim en deelt geen medische details met je werkgever.
Werkplekaanpassingen
Je werkgever is verplicht redelijke aanpassingen te doen om je terugkeer naar werk mogelijk te maken. Dit kan een zit-sta bureau zijn, aangepaste taken, flexibele werktijden, of tijdelijk thuiswerken.
Re-integratietraject
Werkgever en werknemer zijn samen verantwoordelijk voor re-integratie (Wet verbetering poortwachter). Na 6 weken maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse. Na 8 weken stel je samen een plan van aanpak op.
Kernboodschap
Blijven werken, eventueel met aangepast werk, wordt aangeraden. Zit je thuis, pak je werk dan geleidelijk weer op. Ontevredenheid, eentonig werk en stress op het werk hangen samen met rugklachten. Je hebt recht op aanpassingen en begeleiding door een bedrijfsarts.
Volgende stap
Bronnen
- Waddell G, Burton AK. Occupational health guidelines for the management of low back pain at work: evidence review. Occup Med (2001)
- Linton SJ. Occupational psychological factors increase the risk for back pain: a systematic review. J Occup Rehabil (2001)
- Schaafsma FG, et al. Physical conditioning as part of a return to work strategy to reduce sickness absence for workers with back pain. Cochrane (2013)
- NICE Guideline NG59: Low back pain and sciatica (2016, laatst bijgewerkt 2026)
- NVAB, NVVG, GAV. Richtlijn Lage rugpijn en Lumbosacraal Radiculair Syndroom (2021)
- NHG-Standaard Aspecifieke lagerugpijn (2017, laatst gewijzigd 2024)