Medicijnen bij rugpijn.
Uitgebreid overzicht.

De PACE-trial (Williams et al., Lancet 2014) toonde aan dat paracetamol niet beter werkt dan placebo bij acute lage rugpijn, en Cochrane (2016) bevestigde dat. Op grond daarvan bevelen de WHO (2023) en NICE het niet aan.

Je huisarts stelt het waarschijnlijk toch als eerste voor, en dat is geen achterstand. De NHG-Standaard Aspecifieke lagerugpijn noemt zelf geen middelen; die verwijst door naar het stappenplan in de NHG-Standaard Pijn, en daar is paracetamol stap 1, met als uitgangspunt de lichtst mogelijke, voldoende effectieve behandeling met de minste bijwerkingen. Thuisarts.nl vertaalt dat voor patiënten als: “Begin met paracetamol. Dit heeft de minste bijwerkingen.” Het verschil zit in de redenering, niet in het bewijs: de standaard stelt zelf dat de werkzaamheid van pijnstillers bij aspecifieke lagerugpijn waarschijnlijk beperkt is, en kiest dan het middel dat de minste schade doet. NSAID’s zijn waarschijnlijk niet effectiever dan paracetamol, alleen risicovoller.

De OPAL-trial (Jones et al., Lancet 2023) toonde aan dat opioiden niet beter werken dan placebo bij acute lage rugpijn, maar wel meer bijwerkingen geven. De WHO (2023) beveelt opioiden niet aan. Het risico op afhankelijkheid, misbruik en overdosering is significant en stijgend.

Beperkt bewijs voor kortdurende pijnverlichting bij acute spierspasme (BMJ 2021); weinig tot geen effect op functioneren. Significante bijwerkingen (sufheid, duizeligheid). Risico op afhankelijkheid bij benzodiazepines. Niet langer dan 1-2 weken.

Duloxetine (SNRI) heeft enig bewijs bij chronische rugpijn (ACP 2017). Werkt via het pijnremmende pad, niet via de antidepressieve werking. Alleen overwegen bij chronische pijn, niet bij acute rugpijn. Opbouwen en afbouwen moet geleidelijk.