Acupunctuur.
Wat zegt de wetenschap?
Bewegen & therapie
NICE: niet aanbieden · WHO: voorwaardelijk
Hoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
Acupunctuur is een van de meest onderzochte complementaire behandelingen bij rugpijn, en de instanties zijn het er niet over eens. De WHO (2023) beveelt het voorwaardelijk aan bij chronische lage rugpijn, terwijl NICE onomwonden stelt: bied acupunctuur niet aan bij lage rugpijn.
Het meningsverschil draait om waarmee je vergelijkt. Tegenover geen behandeling oogt acupunctuur redelijk; tegenover nep-acupunctuur verdwijnt het verschil bijna, wat suggereert dat het effect vooral uit het ritueel, de aandacht en de verwachting komt en niet uit de naalden. De Nederlandse huisartsenliteratuur komt tot dezelfde conclusie en noemt het effect vooral placebo (Huisarts & Wetenschap). Een overzicht uit 2025 van 301 placebogecontroleerde onderzoeken vond acupunctuur niet terug bij de behandelingen die het van placebo winnen (Cashin et al.).
Dat is geen reden om er laatdunkend over te doen als het jou helpt. Een placebo-effect is een echt effect, en acupunctuur is veilig. Het is wel een reden om er niet veel geld aan uit te geven, en om het niet in de plaats te laten komen van de dingen met beter bewijs.
Wat zegt het bewijs?
- Cochrane 2020: acupunctuur vermindert waarschijnlijk pijn bij chronische lage rugpijn vergeleken met geen behandeling
- Het verschil tussen echte acupunctuur en sham (nep-)acupunctuur is klein, wat suggereert dat het effect deels contextueel is
- De WHO (2023) en ACP (2017) bevelen het voorwaardelijk aan als aanvulling op andere behandelingen
- NICE (2016) beveelt acupunctuur niet aan (verandering t.o.v. eerdere richtlijn)
Wat kun je verwachten?
Een acupunctuurbehandeling bij rugpijn duurt typisch 30-45 minuten. Er worden dunne naalden op specifieke punten geplaatst. De meeste mensen ervaren weinig tot geen pijn bij het inbrengen. Een behandeltraject bestaat meestal uit 6-12 sessies.
Bijwerkingen zijn zeldzaam en mild: lichte bloeding, blauwe plekken, tijdelijke gevoeligheid op de naaldplaats. Ernstige bijwerkingen zijn uiterst zeldzaam bij een gekwalificeerde behandelaar.
Wanneer overwegen?
- Als aanvulling op oefentherapie bij chronische rugpijn
- Bij voorkeur voor een niet-medicamenteuze aanpak
- Niet als enige behandeling; altijd in combinatie met bewegen
Zo pak je het verstandig aan
Sessie 1–3
Proefperiode
Merk je effect? Dan kan doorgaan zinvol zijn.
Sessie 4–6
Evalueer eerlijk
Geen duidelijke verbetering? Stop dan, want meer sessies voegen weinig toe.
Ondertussen
Blijf bewegen
Acupunctuur is hooguit een aanvulling, nooit de basis.
Kosten en verzekering
Acupunctuur wordt niet vergoed vanuit de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een beperkt aantal sessies. De kosten liggen rond EUR 50-75 per sessie. Kies altijd een gekwalificeerde acupuncturist, bij voorkeur aangesloten bij een beroepsvereniging.
Bronnen
- WHO Guideline on management of chronic primary low back pain (2023)
- Cochrane Review: Acupuncture for chronic nonspecific low back pain (2020)
- NICE Guideline NG59 (2016)
- Vickers AJ, et al. Acupuncture for chronic pain. JAMA (2018)
- Qaseem A, et al. Noninvasive Treatments for Acute LBP. ACP (2017)
- Cashin AG, et al. Analgesic effects of non-surgical and non-interventional treatments for low back pain. BMJ Evid Based Med (2025)
- Effect acupunctuur bij aspecifieke lagerugpijn twijfelachtig. Huisarts & Wetenschap
Volgende stap